Mnogi se sjećaju radničkih menzi u bivšoj Jugoslaviji, koje su predstavljale organizovan sistem ishrane s ciljem da radnicima obezbijede topao, hranljiv i cjenovno pristupačan obrok.
Cijeli sistem bio je zasnovan na jednostavnosti i ekonomičnosti, a jela su morala biti “sita”, pripremana u velikim količinama i finansijski održiva.
Jela “na kašiku”
Jelovnici su se obično planirali na sedmičnom nivou. Najčešće su to bila jela “na kašiku”, razne čorbe i variva, tjestenine, krompir i mesna jela s prilogom. Hrana je bila domaća i prilagođena lokalnim kulinarskim navikama svake republike nekadašnje Jugoslavije.
Danas radničke menze ne postoje i mnogi ih se sjećaju s dozom nostalgije. U njima su se najčešće služila sljedeća jela:
Grah ili čorba od graha s kobasicom
Gulaš s hljebom ili palentom
Segedin gulaš (kiseli kupus s mesom)
Sarma
Ćufte u paradajz sosu s pire krompirom
Pečena piletina s krompirom
Varivo od ječma (geršlo)
Tjestenina s mesnim sosom
Pohovano meso s krompir salatom
Idealno jelo za ljude koji obavljaju fizički rad
Uz obrok je obavezno služen i hljeb, ponekad i salata, kao i jednostavan desert poput kompota ili pudinga. Menze su istovremeno bile i mjesto druženja, stvaranja prijateljstava i kolegijalnih odnosa.
I danas se ova jela mogu pronaći na jelovnicima, ali često po znatno višim cijenama, u restoranima koji važe za ekskluzivnije. Među svim jelima, jedan od najvećih simbola bio je upravo grah s kobasicom, idealno jelo za ljude koji obavljaju fizički rad.