Zemlje članice Evropske unije pokušavaju usaglasiti stav o izboru novog visokog predstavnika u Bosni i Hercegovini, a Italija je diplomatskim kanalima ponudila dokument kojim želi učiniti kandidaturu Antonija Zanardija Landija prihvatljivijom za ostale partnere.
Landi, italijanski diplomata koji ima podršku Sjedinjenih Američkih Država, izaziva određene rezerve među dijelom evropskih zemalja. Njihova zabrinutost odnosi se na mogućnost da bi, ukoliko bude imenovan, mogao povlačiti poteze koji ne bi bili u skladu s interesima i ciljevima Evropske unije u BiH.
Posebno se ističe bojazan da bi novi visoki predstavnik mogao poništiti odluke Christiana Schmidta, uključujući izmjene Krivičnog zakona BiH na osnovu kojih je osuđen predsjednik RS-a Milorad Dodik.
Italija ponudila non-paper evropskim partnerima
Kako bi umirili te strahove, italijanske diplomate su kolegama iz zemalja EU dostavile non-paper u kojem su navedeni mogući prioriteti novog visokog predstavnika.
U dokumentu se, između ostalog, navodi da bi Landijev fokus bio na provođenju Agende 5+2, što se smatra ključnim uslovom za zatvaranje OHR-a. Također se spominje i smanjenje obima djelovanja Ureda visokog predstavnika.
Najvažniji dio dokumenta za dio evropskih zemalja odnosi se na obećanje da Landi ne bi poništavao odluke svojih prethodnika.
“Njegov pristup bit će usmjeren ka budućnosti; on neće poništavati prethodne odluke. Bonske ovlasti koristit će se samo kao krajnja mjera. Svaka obavezujuća odluka donosit će se u bliskoj konsultaciji sa svim članovima Upravnog odbora PIC-a”, navodi se u non-paperu kao jedan od prioriteta novog visokog predstavnika.
Za Evropsku uniju važan je i dio u kojem se ističe da će “Landi oličavati opredjeljenje BiH da aplicira za članstvo u EU”.
Mandat od dvije godine i uloga PIC-a
U italijanskom dokumentu navodi se i da bi Landi imao mandat od dvije godine, uz mogućnost produženja na još dvije. Istovremeno se naglašava da se time ne prejudicira budućnost OHR-a, čije zatvaranje i dalje zavisi od ispunjavanja Agende 5+2.
S obzirom na to da je riječ o nezvaničnom dokumentu, zemlje EU bi morale insistirati da se uz eventualno imenovanje Landija usvoji i formalni akt kojim bi se jasno ograničile njegove mogućnosti, posebno kada je riječ o ranijim odlukama visokih predstavnika.
U igri je i francuski kandidat Rene Troccaz, ali se njegovom izboru snažno protive Sjedinjene Američke Države. Ukoliko bi Troccaz ipak bio imenovan, to bi moglo otvoriti pitanje američkog povlačenja iz OHR-a, što bi za Evropsku uniju predstavljalo ozbiljan finansijski i politički izazov.
Zbog toga se očekuje da sastanak PIC-a, koji je zakazan za utorak, 30. juni, bude više usmjeren na pravila i okolnosti izbora novog visokog predstavnika, nego na konačno ime kandidata.