Generalni sekretar NATO-a, Mark Rutte, istakao je u obraćanju Evropskom parlamentu u Briselu da Evropa nije u stanju da se samoobrani bez vojne podrške Sjedinjenih Američkih Država.
Prema njegovim riječima, evropske zemlje morale bi znatno povećati izdvajanja za odbranu kako bi mogle samostalno odgovoriti na prijetnje, posebno one nuklearne prirode.
Rutte je jasno poručio da je ideja o evropskoj samostalnoj odbrani bez SAD-a nerealna. „Ako neko misli da se Evropska unija ili Evropa u cjelini može braniti bez SAD-a, neka nastavi sanjati“, rekao je. Naglasio je da Evropa i SAD moraju djelovati kao partneri i da je zajednička odbrana ključna za sigurnost oba saveza.
Podsjetio je i na tenzije unutar NATO-a koje su se pojavile uslijed nedavnih izjava američkog predsjednika Donalda Trumpa, koji je najavio mogućnost aneksije Grenlanda, poluautonomnog teritorija Danske, članice NATO-a. Trump je, takođe, najavio nove carine na evropske saveznike u vezi sa Grenlandom, ali je odustao od tih prijetnji nakon dogovora koji je, uz Rutteovu posredničku ulogu, postignut o korištenju mineralnih resursa na tom ostrvu.
NATO savez, koji okuplja 32 države, funkcioniše na osnovu Člana 5 Washingtonskog sporazuma, koji obavezuje članice da pomognu saveznicima čiji je teritorij ugrožen. Na nedavnom samitu u Hagu, evropske zemlje, izuzev Španije, te Kanada, pristale su na Trumpov zahtjev da u narednoj deceniji izdvajaju isti procenat BDP-a za odbranu kao SAD.
Cilj je da do 2035. godine troškovi za odbrambene potrebe budu 3,5 posto BDP-a, uz dodatnih 1,5 posto za sigurnosnu infrastrukturu, što ukupno iznosi pet posto BDP-a. Ipak, Rutte je upozorio da ni takav iznos neće biti dovoljan za potpunu evropsku samostalnost. „Ako zaista želite da idete sami, zaboravite da to možete postići s pet posto. Biće vam potrebno deset posto, jer morate izgraditi vlastite nuklearne kapacitete, što košta milijarde“, poručio je.
Francuska je među zemljama koje zagovaraju jačanje evropske „strateške autonomije“, a podrška toj ideji porasla je nakon što je američka administracija prošle godine nagovijestila da će svoje sigurnosne prioritete usmjeriti na druge regije, ostavljajući Evropu da se sama snalazi.
Zaključno, Rutte je upozorio da bez američke podrške Evropa gubi „ultimativnog garanta slobode“, odnosno američki nuklearni štit, te je neizostavno partnerstvo sa SAD-om ključ za sigurnost Starog kontinenta.